<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X55n0917">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 917 止觀科節</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 917 止觀科節</title>
			<author>唐 法藏撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">55</idno>.<idno type="no">917</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">止觀科節</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15035">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName>
				<mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2005-05-24T15:22:48">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0736a" n="0736a"/>
<lb ed="X" n="0736a01"/>
<lb ed="X" n="0736a02"/>
<lb ed="X" n="0736a03"/><cb:docNumber>No. 917</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0736a04"/><lb ed="R099" n="0209a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>止觀科節</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0736a05"/><lb ed="R099" n="0209a02"/>
<lb ed="X" n="0736a06"/><lb ed="R099" n="0209a03"/><cb:div><p xml:id="pX55p0736a0601">長文廣義悉備輔行。其間數科數節。義意或不同。或
<lb ed="X" n="0736a07"/><lb ed="R099" n="0209a04"/>義意是同而尋文難見。或科節文勢奢促不定。略出
<lb ed="X" n="0736a08"/><lb ed="R099" n="0209a05"/>科文幷數節義。自備遺忘。豈曰示人也。釋題三。一意。
<lb ed="X" n="0736a09"/><lb ed="R099" n="0209a06"/>二義。三文意者。大師自云。說<anchor xml:id="nkr_note_add_0736a0901" n="0736a0901"/><anchor xml:id="beg0736a0901" n="0736a0901"/>己<anchor xml:id="end0736a0901"/>心中所證法門。所證
<lb ed="X" n="0736a10"/><lb ed="R099" n="0209a07"/>者何。謂諸佛心印。何時證此。謂靈鷲中。憑何典據。別
<lb ed="X" n="0736a11"/><lb ed="R099" n="0209a08"/>傳云。大師見南嶽。南嶽笑曰。昔共靈山同聽法華。宿
<lb ed="X" n="0736a12"/><lb ed="R099" n="0209a09"/>緣所追今復來矣。大師未悟。南嶽曰。肉身菩薩經生
<lb ed="X" n="0736a13"/><lb ed="R099" n="0209a10"/>忘矣。可入普賢道場。至二七日豁然定慧開發。從定
<lb ed="X" n="0736a14"/><lb ed="R099" n="0209a11"/>起白師。師曰。非爾不證。非我不知。爾所證者。法華三
<lb ed="X" n="0736a15"/><lb ed="R099" n="0209a12"/>昧。得陀羅尼者。旋陀羅尼。自今<anchor xml:id="nkr_note_add_0736a1501" n="0736a1501"/><anchor xml:id="beg0736a1501" n="0736a1501"/>已<anchor xml:id="end0736a1501"/>後。文字法師。闇證
<lb ed="X" n="0736a16"/><lb ed="R099" n="0209a13"/>禪師。千羣萬衆。尋爾之辨莫能究也。當爲說法人中
<lb ed="X" n="0736a17"/><lb ed="R099" n="0209a14"/>最爲第一。時年二十三便獲心印。機緣未會。未有傳
<lb ed="X" n="0736a18"/><lb ed="R099" n="0209a15"/>受。但講大品･智論･法華･仁王･光明･維摩等經。而玄解
<lb ed="X" n="0736a19"/><lb ed="R099" n="0209a16"/>未吐。至開皇十四年。年五十七。爲報生地恩歸荆州。
<lb ed="X" n="0736a20"/><lb ed="R099" n="0209a17"/>造<name role="" type="person">玉泉寺</name>。寺成訖。說止觀。以申元意義。乃不異衆經。
<lb ed="X" n="0736a21"/><lb ed="R099" n="0209a18"/>而研心造境。布致十乘。萬德三千。倂在一念。逈超義
<lb ed="X" n="0736a22"/><lb ed="R099" n="0209b01"/>表。卓爾不羣。意令今日合座之人便卽入如來室。著
<lb ed="X" n="0736a23"/><lb ed="R099" n="0209b02"/>如來衣。坐如來座。日用佛心。日行佛事矣。義者五重
<lb ed="X" n="0736a24"/><lb ed="R099" n="0209b03"/>玄義。出自天台。釋一切經論皆須五義。五義束一部
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0736b" n="0736b"/>
<lb ed="X" n="0736b01"/><lb ed="R099" n="0209b04"/>盡矣。謂名･體･宗･用･敎也。名者。卷首止觀明靜卽釋名
<lb ed="X" n="0736b02"/><lb ed="R099" n="0209b05"/>也。若別配文。卽五略中大意。十廣中釋名是也。大意
<lb ed="X" n="0736b03"/><lb ed="R099" n="0209b06"/>約四。敎･簡･諦･境。釋名約待絕明觀智。智必照境。境智
<lb ed="X" n="0736b04"/><lb ed="R099" n="0209b07"/>稱會。其名生焉。大意云。旣知無明卽明。不復流動。故
<lb ed="X" n="0736b05"/><lb ed="R099" n="0209b08"/>名爲止。朗然大淨。呼之爲觀。此兩文釋名竟。二出體。
<lb ed="X" n="0736b06"/><lb ed="R099" n="0209b09"/>三德圓融。體也。若約文。五略中歸大處。十廣中體相
<lb ed="X" n="0736b07"/><lb ed="R099" n="0209b10"/>幷旨歸。此三科竝明三身三德體也。指歸文雖不說。
<lb ed="X" n="0736b08"/><lb ed="R099" n="0209b11"/>義不異前兩科意也。三明宗者。寂照交徹宗也。涅槃
<lb ed="X" n="0736b09"/><lb ed="R099" n="0209b12"/>云。定慧平等見佛性當。文云。兩手遞互楷摩。雲日相
<lb ed="X" n="0736b10"/><lb ed="R099" n="0209b13"/>資。方致牙象。約文。五略中大行。十廣中正修。此兩門
<lb ed="X" n="0736b11"/><lb ed="R099" n="0209b14"/>是一部之宗主。行人之歸趣修心處也。四辨用者。破
<lb ed="X" n="0736b12"/><lb ed="R099" n="0209b15"/>遍證圓爲用也。破遍則惑無不盡。證圓則德無不備。
<lb ed="X" n="0736b13"/><lb ed="R099" n="0209b16"/>五略中感大果。十廣中橫豎破遍。第八果報。此三文
<lb ed="X" n="0736b14"/><lb ed="R099" n="0209b17"/>是也。五敎相者。一多互陳敎相也。五略中裂大網。十
<lb ed="X" n="0736b15"/><lb ed="R099" n="0209b18"/>廣中攝法･偏圓･方便。四門竝敎相也。故一微塵中出
<lb ed="X" n="0736b16"/><lb ed="R099" n="0210a01"/>大千經卷。八敎五味並自一心。敎相明矣。且分文屬
<lb ed="X" n="0736b17"/><lb ed="R099" n="0210a02"/>當卽爾。據圓旨。一一文一一義皆具五也。此乃分而
<lb ed="X" n="0736b18"/><lb ed="R099" n="0210a03"/>不分不分而分。固在意得耳。摩訶。褒美之詞。止觀。尅
<lb ed="X" n="0736b19"/><lb ed="R099" n="0210a04"/>明心性。章安初題圓頓。後改摩訶。改者意何。圓頓尊
<lb ed="X" n="0736b20"/><lb ed="R099" n="0210a05"/>極之稱。摩訶包攝周悉。約理宜尊極。約敎宜周悉。周
<lb ed="X" n="0736b21"/><lb ed="R099" n="0210a06"/>悉具三卽。攝漸次不定五時八敎盡矣。故改從也。摩
<lb ed="X" n="0736b22"/><lb ed="R099" n="0210a07"/>訶三義。往翻大･多･勝也。此三皆絕待。不對小少劣受
<lb ed="X" n="0736b23"/><lb ed="R099" n="0210a08"/>名。法非小大一多勝劣。小卽大故。一卽多故。劣卽勝
<lb ed="X" n="0736b24"/><lb ed="R099" n="0210a09"/>故。何以故。法性圓玅無隔礙故。是以一塵一毫悉包
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0736c" n="0736c"/>
<lb ed="X" n="0736c01"/><lb ed="R099" n="0210a10"/>納法界也。今言大卽空。多卽假。勝卽中。此三皆一色
<lb ed="X" n="0736c02"/><lb ed="R099" n="0210a11"/>一香一念中足也。一念寂然圓極法界爲止。一念朗
<lb ed="X" n="0736c03"/><lb ed="R099" n="0210a12"/>然圓照法界爲觀。止卽般若。觀卽解脫。止觀不二卽
<lb ed="X" n="0736c04"/><lb ed="R099" n="0210a13"/>法身。在心謂之三觀。在境謂之三諦。在體謂之三德。
<lb ed="X" n="0736c05"/><lb ed="R099" n="0210a14"/>在用謂之三身。在性謂之三涅槃。在智謂之三菩提。
<lb ed="X" n="0736c06"/><lb ed="R099" n="0210a15"/>在凡謂之三道。在聖謂之三寶。雖迷悟得失千途。而
<lb ed="X" n="0736c07"/><lb ed="R099" n="0210a16"/>一性未甞變易也。前代未聞止觀爲三世佛母。未聞
<lb ed="X" n="0736c08"/><lb ed="R099" n="0210a17"/>止觀爲十方菩薩祖師。未聞止觀爲一切敎理行位
<lb ed="X" n="0736c09"/><lb ed="R099" n="0210a18"/>之主。未聞止觀爲一切學人智鏡。未聞止觀照<anchor xml:id="nkr_note_add_0736c0901" n="0736c0901"/><anchor xml:id="beg0736c0901" n="0736c0901"/>己<anchor xml:id="end0736c0901"/>身
<lb ed="X" n="0736c10"/><lb ed="R099" n="0210b01"/>心全同佛德。令喜於大師座下親聞故也。儒說生知
<lb ed="X" n="0736c11"/><lb ed="R099" n="0210b02"/>一世義也。釋辨三世成性也。萬法元本從緣故生。生
<lb ed="X" n="0736c12"/><lb ed="R099" n="0210b03"/>性常空。號天眞理。理不獨立常在萬緣。緣理兼懷乃
<lb ed="X" n="0736c13"/><lb ed="R099" n="0210b04"/>名大士。妄緣取理乃曰小乘。妄理取緣流轉九有。反
<lb ed="X" n="0736c14"/><lb ed="R099" n="0210b05"/>本還源須假師<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736001" n="0736001"/>傳。照本境寂。我無師保。經曰。不得一
<lb ed="X" n="0736c15"/><lb ed="R099" n="0210b06"/>法故得授記。授記師也。不得無師也。師不偏屬因。有
<lb ed="X" n="0736c16"/><lb ed="R099" n="0210b07"/>理觀故無。師不偏屬果。佛師法常也。若謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736002" n="0736002"/>無眞在因
<lb ed="X" n="0736c17"/><lb ed="R099" n="0210b08"/>緣事外。凡夫未了。聖智方證。此別敎也。卽我觀智。照
<lb ed="X" n="0736c18"/><lb ed="R099" n="0210b09"/>因緣生滅悉無自性卽全無。眞圓敎也。圓頓現前卽
<lb ed="X" n="0736c19"/><lb ed="R099" n="0210b10"/>入佛位。萬行萬德一念中具。十卷止觀千度說此。若
<lb ed="X" n="0736c20"/><lb ed="R099" n="0210b11"/>不信此。天台敎門絕矣。始鹿苑不言寂場者。且從跡
<lb ed="X" n="0736c21"/><lb ed="R099" n="0210b12"/>說。祖承爲便。若望本說。何妨二十四祖悉游華<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736003" n="0736003"/>嚴海
<lb ed="X" n="0736c22"/><lb ed="R099" n="0210b13"/>中。九代祖師融寂覺<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736004" n="0736004"/>跡義等。下文破古有此說。旣非
<lb ed="X" n="0736c23"/><lb ed="R099" n="0210b14"/>正義。祖宗不成。九代之名請從此削。無漏總中三。此
<lb ed="X" n="0736c24"/><lb ed="R099" n="0210b15"/>段文古今共難。輔行四紙。釋兼破古。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736005" n="0736005"/>九不可講者。叙
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0737a" n="0737a"/>
<lb ed="X" n="0737a01"/><lb ed="R099" n="0210b16"/>述甚自煩閙。昨尋本文。文近在前。止火血刀達三善
<lb ed="X" n="0737a02"/><lb ed="R099" n="0210b17"/>道。次修禪定。次修無漏。次修慈悲。次修實相。此文是
<lb ed="X" n="0737a03"/><lb ed="R099" n="0210b18"/>也。無漏若合但有九。無漏若開兩敎二乘成四。卽十
<lb ed="X" n="0737a04"/><lb ed="R099" n="0211a01"/>二。不定四。取體中四。或指世界。下總四或字。是四句
<lb ed="X" n="0737a05"/><lb ed="R099" n="0211a02"/>意。謂實相難解。藉漸次不定導進其心。便有九句十
<lb ed="X" n="0737a06"/><lb ed="R099" n="0211a03"/>三句階級。然後方達實相。故有此三種止觀也。汎論
<lb ed="X" n="0737a07"/><lb ed="R099" n="0211a04"/>漸次･不定･圓･頓有四不同。一約敎論。八敎中頓漸不
<lb ed="X" n="0737a08"/><lb ed="R099" n="0211a05"/>定。此指華嚴唯頓。五時漸次而生漸也。一一部中或
<lb ed="X" n="0737a09"/><lb ed="R099" n="0211a06"/>具不具不定也。二約部論。華嚴唯頓。四含唯漸。方等
<lb ed="X" n="0737a10"/><lb ed="R099" n="0211a07"/>不定。法華唯圓。三約法論。下引淨名。大品･法華･涅槃･
<lb ed="X" n="0737a11"/><lb ed="R099" n="0211a08"/>無量義等。各有此三是也。四約義。三種止觀皆是大
<lb ed="X" n="0737a12"/><lb ed="R099" n="0211a09"/>乘。俱緣實相。借漸･不定以助圓修是也。此四義意各
<lb ed="X" n="0737a13"/><lb ed="R099" n="0211a10"/>異。可深思之。勿使濫也。此四漸中。法華具三漸。大師
<lb ed="X" n="0737a14"/><lb ed="R099" n="0211a11"/>自云。從牛出乳乃至醍醐。此證漸也。此約五時相次
<lb ed="X" n="0737a15"/><lb ed="R099" n="0211a12"/>生名漸。非法漸也。如是之人。應以此法漸入佛慧。此
<lb ed="X" n="0737a16"/><lb ed="R099" n="0211a13"/>叙昔有此漸法也。乃至擧一手或復小低頭。此是圓
<lb ed="X" n="0737a17"/><lb ed="R099" n="0211a14"/>人用漸義助修也。約部。法華唯圓。無復兼但對帶。會
<lb ed="X" n="0737a18"/><lb ed="R099" n="0211a15"/>諸權小歸一乘故。約時法義。何妨三漸。何累於圓。情
<lb ed="X" n="0737a19"/><lb ed="R099" n="0211a16"/>無情一。輔行十解。文理周悉。今助一釋。內外心境別
<lb ed="X" n="0737a20"/><lb ed="R099" n="0211a17"/>俗諦事也。察內心無性。外境無實。眞諦理也。理而觀
<lb ed="X" n="0737a21"/><lb ed="R099" n="0211a18"/>之未甞有二。事而見之未甞不二。二不二於一念中
<lb ed="X" n="0737a22"/><lb ed="R099" n="0211b01"/>得。此一念達了之智。非內非外而內而外。十方三世
<lb ed="X" n="0737a23"/><lb ed="R099" n="0211b02"/>只一念中。念外無法。斯極理也。若謂念內念外有一
<lb ed="X" n="0737a24"/><lb ed="R099" n="0211b03"/>法可得。悉爲虗妄。非眞慧也。目此眞慧以爲佛性。佛
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0737b" n="0737b"/>
<lb ed="X" n="0737b01"/><lb ed="R099" n="0211b04"/>性現時豈存心境乎。略指三門。大意在一頓者。三門
<lb ed="X" n="0737b02"/><lb ed="R099" n="0211b05"/>謂序中三種止觀。漸次･不定･圓頓也。大意在一頓者。
<lb ed="X" n="0737b03"/><lb ed="R099" n="0211b06"/>唯圓也。準輔行。生起問答非大師料簡。是章安也。記
<lb ed="X" n="0737b04"/><lb ed="R099" n="0211b07"/>云。剪略身儀名一行。非約一理。今尋經意。乃從理得
<lb ed="X" n="0737b05"/><lb ed="R099" n="0211b08"/>名。文云。如聞修學。能入一行三昧。面見諸佛。據此乃
<lb ed="X" n="0737b06"/><lb ed="R099" n="0211b09"/>約一理受名。此四三昧。坐･行･半行半坐･非行非坐。竝
<lb ed="X" n="0737b07"/><lb ed="R099" n="0211b10"/>從事一行。般舟･法華･方等･隨意。竝從理可思。例四種
<lb ed="X" n="0737b08"/><lb ed="R099" n="0211b11"/>三昧意。止觀引文雖異。體乃同今取意。總釋只達一
<lb ed="X" n="0737b09"/><lb ed="R099" n="0211b12"/>念自心是法界。十方諸佛與一切衆生同一無住。本
<lb ed="X" n="0737b10"/><lb ed="R099" n="0211b13"/>一法界爲身爲土。無彼無此。無根無住處。無修不修。
<lb ed="X" n="0737b11"/><lb ed="R099" n="0211b14"/>無證不證。無凡無聖。但衆生自謂妄想纏縛。爲凡爲
<lb ed="X" n="0737b12"/><lb ed="R099" n="0211b15"/>不修爲不證。謂佛爲聖爲證修證聖。在衆生自強立
<lb ed="X" n="0737b13"/><lb ed="R099" n="0211b16"/>之。佛位中都無此名也。諸佛所見。一切身是法身。一
<lb ed="X" n="0737b14"/><lb ed="R099" n="0211b17"/>切國土是佛國土。一切法是佛法。一切心是一心。極
<lb ed="X" n="0737b15"/><lb ed="R099" n="0211b18"/>十方三際推求。無纖毫許若色若心不是佛理。智鏡
<lb ed="X" n="0737b16"/><lb ed="R099" n="0212a01"/>朗然。周遍法界。甞無一事。澹然身心。無所施爲。佛心
<lb ed="X" n="0737b17"/><lb ed="R099" n="0212a02"/>旣然。我學佛智。如佛用心。卽止觀也。佛現卽我心現
<lb ed="X" n="0737b18"/><lb ed="R099" n="0212a03"/>而不現。只是自心鏡上影像耳。問。豈都無外佛可見
<lb ed="X" n="0737b19"/><lb ed="R099" n="0212a04"/>耶。答。自他不二。但如來有同體大悲。衆生有熏習之
<lb ed="X" n="0737b20"/><lb ed="R099" n="0212a05"/>力。扣擊同體智鏡。隨其心上感見相好鏡中之像。然
<lb ed="X" n="0737b21"/><lb ed="R099" n="0212a06"/>不離鏡而非卽鏡。隨照好醜。感者千差。相亦萬品。或
<lb ed="X" n="0737b22"/><lb ed="R099" n="0212a07"/>機深厚。感佛身長千萬由旬。壽命無量阿僧祇劫。以
<lb ed="X" n="0737b23"/><lb ed="R099" n="0212a08"/>河沙世界微塵佛刹爲淨玅國土。說無量無邊不可
<lb ed="X" n="0737b24"/><lb ed="R099" n="0212a09"/>說不可說法門。或人天報殊。示現八相。一斯利益不
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0737c" n="0737c"/>
<lb ed="X" n="0737c01"/><lb ed="R099" n="0212a10"/>過數百年間。或三途微形含血之類。見聞異身暫能
<lb ed="X" n="0737c02"/><lb ed="R099" n="0212a11"/>救苦。如空雲水月怳忽不定。斯皆由感者一念之心。
<lb ed="X" n="0737c03"/><lb ed="R099" n="0212a12"/>謂佛色身來應。佛實無來去之勞。無有形之患。無可
<lb ed="X" n="0737c04"/><lb ed="R099" n="0212a13"/>說之法。但衆生善緣心想。謂佛應來爲我說法。實是
<lb ed="X" n="0737c05"/><lb ed="R099" n="0212a14"/>衆生於自心上現此相耳。問。衆生善根。擊佛大圓智
<lb ed="X" n="0737c06"/><lb ed="R099" n="0212a15"/>鏡。現此影像。像則屬佛。答。明鏡屬佛。像不屬佛。像若
<lb ed="X" n="0737c07"/><lb ed="R099" n="0212a16"/>屬佛。佛則生滅流動。若屬衆生。衆生業結所縛。何能
<lb ed="X" n="0737c08"/><lb ed="R099" n="0212a17"/>具此相好。但衆生感應道交方見此耳。問。旣是佛智
<lb ed="X" n="0737c09"/><lb ed="R099" n="0212a18"/>鏡上像。何言衆生心上現。答。同體圓鏡。不偏屬佛。衆
<lb ed="X" n="0737c10"/><lb ed="R099" n="0212b01"/>生同一體故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0737c1001" n="0737c1001"/><anchor xml:id="beg0737c1001" n="0737c1001"/>但<anchor xml:id="end0737c1001"/>衆生磨瑩<anchor xml:id="nkr_note_add_0737c1002" n="0737c1002"/><anchor xml:id="beg0737c1002" n="0737c1002"/>己<anchor xml:id="end0737c1002"/>鏡。未得全明。故能暫現
<lb ed="X" n="0737c11"/><lb ed="R099" n="0212b02"/>此相。表進修之力。問。若爾。衆生自感心鏡上現像。不
<lb ed="X" n="0737c12"/><lb ed="R099" n="0212b03"/>得言佛像現。佛卽於衆生無力。虗致敬慕有何益也。
<lb ed="X" n="0737c13"/><lb ed="R099" n="0212b04"/>答。由敬慕之心感像現也。此眞佛力。豈衆生能致哉。
<lb ed="X" n="0737c14"/><lb ed="R099" n="0212b05"/>問。此亦衆生自蒙佛力。非他佛力也。答。佛地無自他。
<lb ed="X" n="0737c15"/><lb ed="R099" n="0212b06"/>汝強謂自他。佛者衆生心不盡耳。問。若爾。亦共作一
<lb ed="X" n="0737c16"/><lb ed="R099" n="0212b07"/>大佛。不能各各自成也。答。不共作一。不各各自成。此
<lb ed="X" n="0737c17"/><lb ed="R099" n="0212b08"/>義難了。試擧喩首。如<name role="" type="person">國淸寺</name>。法界也。住寺僧。古佛也。
<lb ed="X" n="0737c18"/><lb ed="R099" n="0212b09"/>遠人暫遊。暫感佛也。他日愛慕卽剃髮。配寺國淸。卽
<lb ed="X" n="0737c19"/><lb ed="R099" n="0212b10"/>我寺也。五峰松逕。臺殿房廊。悉我有也。頓得受用。不
<lb ed="X" n="0737c20"/><lb ed="R099" n="0212b11"/>減他物。成我家也。不人人別造一寺也。不共他分一
<lb ed="X" n="0737c21"/><lb ed="R099" n="0212b12"/>寺。分卽隨人將去。常住法界不可分也。此義出涅槃
<lb ed="X" n="0737c22"/><lb ed="R099" n="0212b13"/>經中。路有一大樹。樹陰淸涼。來者卽納。無人遮護。無
<lb ed="X" n="0737c23"/><lb ed="R099" n="0212b14"/>持去者。旣印金口。可以奉持。還轉四句不見未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0737001" n="0737001"/>貪滅
<lb ed="X" n="0737c24"/><lb ed="R099" n="0212b15"/>欲貪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0737002" n="0737002"/>欲生。記云剩生字。道<g ref="#CB15035">䆳</g>和尙云不剩。還轉者翻
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0738a" n="0738a"/>
<lb ed="X" n="0738a01"/><lb ed="R099" n="0212b16"/>轉。四句不見。未貪欲滅。欲貪生等。前言爲當。當是未
<lb ed="X" n="0738a02"/><lb ed="R099" n="0212b17"/>審定詞。今言不見。是印定說。故兩番別。若準此說。但
<lb ed="X" n="0738a03"/><lb ed="R099" n="0212b18"/>有兩箇四句。無餘諸句。準輔行。轉至第二不生句。故
<lb ed="X" n="0738a04"/><lb ed="R099" n="0213a01"/>剩生字。詳文不合。錯剩取義。輔行無違。執若未盡。竝
<lb ed="X" n="0738a05"/><lb ed="R099" n="0213a02"/>須推破故。問。玄文七重二諦。三接止觀。何但五重一
<lb ed="X" n="0738a06"/><lb ed="R099" n="0213a03"/>接。答。約諦理相生漸深有七義。約人智但五。何者。通
<lb ed="X" n="0738a07"/><lb ed="R099" n="0213a04"/>人八地後聞中修觀伏惑名菩薩。破無明名佛。佛是
<lb ed="X" n="0738a08"/><lb ed="R099" n="0213a05"/>通敎果。果頭無人。只是別敎初地。故名別接通。別圓
<lb ed="X" n="0738a09"/><lb ed="R099" n="0213a06"/>兩人初聞中道。故不名接。故只一接。問。別地卽圓住。
<lb ed="X" n="0738a10"/><lb ed="R099" n="0213a07"/>何非圓接通。答。初將敎接。藉空假爲方便故。證方名
<lb ed="X" n="0738a11"/><lb ed="R099" n="0213a08"/>地。地住旣一。不復名接。玄文三接復云何。答。別接通
<lb ed="X" n="0738a12"/><lb ed="R099" n="0213a09"/>如文。圓接通者。從二諦入不次第三諦也。圓接別者。
<lb ed="X" n="0738a13"/><lb ed="R099" n="0213a10"/>從次第入不次第也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0738a1301" n="0738a1301"/><anchor xml:id="beg0738a1301" n="0738a1301"/>但<anchor xml:id="end0738a1301"/>有三義。無有三人。別人先自
<lb ed="X" n="0738a14"/><lb ed="R099" n="0213a11"/>知不次第故。約諦故三。約人故一。若剋實論三敎。果
<lb ed="X" n="0738a15"/><lb ed="R099" n="0213a12"/>頭無人。但修三敎因。入一圓果。何接之有。今言接者
<lb ed="X" n="0738a16"/><lb ed="R099" n="0213a13"/>葢義門耳。問。接是連義。爲接取接入義。答。兩界中間
<lb ed="X" n="0738a17"/><lb ed="R099" n="0213a14"/>須安一接。卽似連義。責實而論。但是接得入別。敎中
<lb ed="X" n="0738a18"/><lb ed="R099" n="0213a15"/>非連。問。連義何妨。答。文云。但可別接。不可接別。若是
<lb ed="X" n="0738a19"/><lb ed="R099" n="0213a16"/>連義。別敎接。接別何異。文云。不將此果接十地之因
<lb ed="X" n="0738a20"/><lb ed="R099" n="0213a17"/>故。不接別。不接十住。斷無明故。不接圓。問。接別義如
<lb ed="X" n="0738a21"/><lb ed="R099" n="0213a18"/>何。答。若將通佛接取別家行位入通果中。方名接別。
<lb ed="X" n="0738a22"/><lb ed="R099" n="0213b01"/>今旣不爾。故不接別。不接圓例別。非色非心爲戒體
<lb ed="X" n="0738a23"/><lb ed="R099" n="0213b02"/>者。準百法論是無表色。此色法處所攝。有一極逈。二
<lb ed="X" n="0738a24"/><lb ed="R099" n="0213b03"/>極略。三遍計。四受所引。五定果。今戒體正是受所引。
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0738b" n="0738b"/>
<lb ed="X" n="0738b01"/><lb ed="R099" n="0213b04"/>因領受師言引起此色。故名受所引。內外大小乘戒
<lb ed="X" n="0738b02"/><lb ed="R099" n="0213b05"/>悉以此爲體。其體是思願種子。如何人欲受戒時。皆
<lb ed="X" n="0738b03"/><lb ed="R099" n="0213b06"/>思願欲得戒。此是現思願。熏在藏識名種子。至壇場
<lb ed="X" n="0738b04"/><lb ed="R099" n="0213b07"/>上三番羯磨竟。師吿云。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0738b0401" n="0738b0401"/><anchor xml:id="beg0738b0401" n="0738b0401"/>已<anchor xml:id="end0738b0401"/>得戒竟。更不起思願心。
<lb ed="X" n="0738b05"/><lb ed="R099" n="0213b08"/>唯有種子能防七支以爲戒體。此種子非色。不對礙
<lb ed="X" n="0738b06"/><lb ed="R099" n="0213b09"/>故。非心。不緣慮故。若言色爲體。是無表色故。若言心
<lb ed="X" n="0738b07"/><lb ed="R099" n="0213b10"/>爲體。是思願種子故。隨部異名。體更不易。輔行云。別
<lb ed="X" n="0738b08"/><lb ed="R099" n="0213b11"/>敎從心生十界。圓敎心具十界也。生者。心但有能生
<lb ed="X" n="0738b09"/><lb ed="R099" n="0213b12"/>十界。性未卽便是十界。如從地生一切艸木也。具者。
<lb ed="X" n="0738b10"/><lb ed="R099" n="0213b13"/>卽一念心全具十界。不待生亦無前後。只一念是十
<lb ed="X" n="0738b11"/><lb ed="R099" n="0213b14"/>界。只十界是一念。一切時･一切處･一切法。念念之中
<lb ed="X" n="0738b12"/><lb ed="R099" n="0213b15"/>體常圓滿。塵沙萬德不欠少一分。八萬惑業不除斷
<lb ed="X" n="0738b13"/><lb ed="R099" n="0213b16"/>一分。不謂佛果是極聖我未證得。不謂凡是底下穢
<lb ed="X" n="0738b14"/><lb ed="R099" n="0213b17"/>濁我應捨離。總攬法界在一念心頭。如一圓珠瑩徹。
<lb ed="X" n="0738b15"/><lb ed="R099" n="0213b18"/>明白圓解。更無別覺觀進修。亦不見有凡聖。取捨分
<lb ed="X" n="0738b16"/><lb ed="R099" n="0214a01"/>別妄念悉盡也。問。旣云念盡。應齊極聖。答。心性本體
<lb ed="X" n="0738b17"/><lb ed="R099" n="0214a02"/>齊上聖。大師云。見<anchor xml:id="nkr_note_add_0738b1701" n="0738b1701"/><anchor xml:id="beg0738b1701" n="0738b1701"/>己<anchor xml:id="end0738b1701"/>智慧與如來等。但未能常照隨
<lb ed="X" n="0738b18"/><lb ed="R099" n="0214a03"/>境生心。此心分別校計萬端把人。有時猶不定。或發
<lb ed="X" n="0738b19"/><lb ed="R099" n="0214a04"/>地獄心餓鬼畜生心。何況三善。何況小乘。無始妄習
<lb ed="X" n="0738b20"/><lb ed="R099" n="0214a05"/>何能頓遣。雖有解心未常用解。故是凡也。若能暫照
<lb ed="X" n="0738b21"/><lb ed="R099" n="0214a06"/>諦理。卽坐佛座。證佛身。用佛法。當此一念圓現時。不
<lb ed="X" n="0738b22"/><lb ed="R099" n="0214a07"/>見十方佛異我此身此念也。解而未修是名字卽。念
<lb ed="X" n="0738b23"/><lb ed="R099" n="0214a08"/>有分數名觀行卽。念似於境名相似卽。境入於念名
<lb ed="X" n="0738b24"/><lb ed="R099" n="0214a09"/>分眞卽。無境無念名究竟卽。雖六常一。何凡何聖。雖
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0738c" n="0738c"/>
<lb ed="X" n="0738c01"/><lb ed="R099" n="0214a10"/>一常六。凡聖天絕。此止觀大意。讀者宜細意。記云。闡
<lb ed="X" n="0738c02"/><lb ed="R099" n="0214a11"/>提不斷性善。諸佛不斷性惡者。善惡以無性爲性。此
<lb ed="X" n="0738c03"/><lb ed="R099" n="0214a12"/>性卽佛性。卽無性。本卽法性故不可斷也。卽今推自
<lb ed="X" n="0738c04"/><lb ed="R099" n="0214a13"/>心性不可得。卽無住處。能遍一切處。卽善惡性也。性
<lb ed="X" n="0738c05"/><lb ed="R099" n="0214a14"/>無善惡能生善惡。善惡可斷性不可斷。縱墮三途。性
<lb ed="X" n="0738c06"/><lb ed="R099" n="0214a15"/>善不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0738001" n="0738001"/>滅性惡不增。直至成佛。性善不增性惡不滅。此
<lb ed="X" n="0738c07"/><lb ed="R099" n="0214a16"/>性卽法身也。猶如明鏡本無好醜衆像。能現一切好
<lb ed="X" n="0738c08"/><lb ed="R099" n="0214a17"/>醜衆像。像有增減。明淨光體不增減也。鏡本無像。故
<lb ed="X" n="0738c09"/><lb ed="R099" n="0214a18"/>能現像。性本無善惡。能現善惡也。衆生不得性。但得
<lb ed="X" n="0738c10"/><lb ed="R099" n="0214b01"/>善惡所拘。不得自在也。性善不壞故。地獄發佛界。性
<lb ed="X" n="0738c11"/><lb ed="R099" n="0214b02"/>惡不壞故。佛現六趣生也。開一心爲三止觀。合三止
<lb ed="X" n="0738c12"/><lb ed="R099" n="0214b03"/>觀歸一心者。一心卽三中圓頓也。開出漸次不定。幷
<lb ed="X" n="0738c13"/><lb ed="R099" n="0214b04"/>一心三也。一心卽三中一也。開合對辨。故有四種觀
<lb ed="X" n="0738c14"/><lb ed="R099" n="0214b05"/>法。成五百一十二安心也。剋實只有三。無第四。一心
<lb ed="X" n="0738c15"/><lb ed="R099" n="0214b06"/>卽圓頓故也。思議不思議俱十界者。思議十界。唯佛
<lb ed="X" n="0738c16"/><lb ed="R099" n="0214b07"/>界極。前九麤淺次第至極。思議也。不思議界。界界具
<lb ed="X" n="0738c17"/><lb ed="R099" n="0214b08"/>十。不待至佛方玅極。地獄卽齊佛。不可捨。佛卽地獄。
<lb ed="X" n="0738c18"/><lb ed="R099" n="0214b09"/>不可取。何故爾。此十界全我一念。何以故有取捨者。
<lb ed="X" n="0738c19"/><lb ed="R099" n="0214b10"/>念未圓耳。圓心往望。法法皆圓。無一毫塵在我念外
<lb ed="X" n="0738c20"/><lb ed="R099" n="0214b11"/>也。此意極大開懷抱。盛取品得。若取捨纔生。圓卽遠
<lb ed="X" n="0738c21"/><lb ed="R099" n="0214b12"/>矣。圓頓往望漸次不定。皆一心也。漸次不定往望。唯
<lb ed="X" n="0738c22"/><lb ed="R099" n="0214b13"/>圓一心。二非一心也。故有開合。或三或四。或別明一
<lb ed="X" n="0738c23"/><lb ed="R099" n="0214b14"/>心三卽。思議也。一心卽。不思議也。亦不全一。亦不全
<lb ed="X" n="0738c24"/><lb ed="R099" n="0214b15"/>異<note place="inline">此段續前安心文</note>。今欲借別顯總。擧次而論不次。故先三
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0739a" n="0739a"/>
<lb ed="X" n="0739a01"/><lb ed="R099" n="0214b16"/>義解釋者。此上下文意竝前次後不次。不次無多。只
<lb ed="X" n="0739a02"/><lb ed="R099" n="0214b17"/>一念卽破卽立。卽修卽證。無別觀智。此理難信解行
<lb ed="X" n="0739a03"/><lb ed="R099" n="0214b18"/>用。須假次第。故開門戶說。或豎或橫。或非橫非豎。或
<lb ed="X" n="0739a04"/><lb ed="R099" n="0215a01"/>從假入空。從空入假。或兩觀爲方便得入中。或先見
<lb ed="X" n="0739a05"/><lb ed="R099" n="0215a02"/>假次思假。如上所列。竝借別顯總也。若得別意。一一
<lb ed="X" n="0739a06"/><lb ed="R099" n="0215a03"/>別中悉圓極也。就前根本。都合三百四十八句者。此
<lb ed="X" n="0739a07"/><lb ed="R099" n="0215a04"/>中本末合計。前四句三假合十二句。又從四句出悉
<lb ed="X" n="0739a08"/><lb ed="R099" n="0215a05"/>檀十二句。合四十八。悉檀幷本十二計六十句。又一
<lb ed="X" n="0739a09"/><lb ed="R099" n="0215a06"/>悉檀出性相空合九十六性相空。性相空九十六合
<lb ed="X" n="0739a10"/><lb ed="R099" n="0215a07"/>前六十根本句計一百五十六句。一一句各有止觀
<lb ed="X" n="0739a11"/><lb ed="R099" n="0215a08"/>合一百九十二句。止觀一百九十二合前一百五十
<lb ed="X" n="0739a12"/><lb ed="R099" n="0215a09"/>六根本。卽都合三百四十八句。此是子本合算法也。
<lb ed="X" n="0739a13"/><lb ed="R099" n="0215a10"/>後就四人四見。能所自行化他。都合七萬<anchor xml:id="nkr_note_orig_0739001" n="0739001"/>三千三百
<lb ed="X" n="0739a14"/><lb ed="R099" n="0215a11"/>八十四句。此直論計句不兼本算也。不可說見如初
<lb ed="X" n="0739a15"/><lb ed="R099" n="0215a12"/>有見。但一千三百九十二句者。此絕言見。只約單四
<lb ed="X" n="0739a16"/><lb ed="R099" n="0215a13"/>見。句後出故。只如此。若約複･具竝出。卽更兩倍。今不
<lb ed="X" n="0739a17"/><lb ed="R099" n="0215a14"/>出者。隨作者意耳。足前合爲一千一百五十二者。三
<lb ed="X" n="0739a18"/><lb ed="R099" n="0215a15"/>百八十四句合七百六十八句也。合根本一千一百
<lb ed="X" n="0739a19"/><lb ed="R099" n="0215a16"/>六十四句者。根本十二句也。一品如此。下直論不兼
<lb ed="X" n="0739a20"/><lb ed="R099" n="0215a17"/>本算也。不動不退方名薩埵。薩埵。唐云勇猛。卽是菩
<lb ed="X" n="0739a21"/><lb ed="R099" n="0215a18"/>薩別名。下文亦頻言薩埵。恐不指薩埵王子一人。器
<lb ed="X" n="0739a22"/><lb ed="R099" n="0215b01"/>械鈍者。別敎道品歷別。鈍也。應云一人器械利者。圓
<lb ed="X" n="0739a23"/><lb ed="R099" n="0215b02"/>道品一念具利也。文無者。略耳。記云。身壯喩三諦。兵
<lb ed="X" n="0739a24"/><lb ed="R099" n="0215b03"/>利喩三止。權多喩三觀。今意謂三諦是髻珠戰具。今
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0739b" n="0739b"/>
<lb ed="X" n="0739b01"/><lb ed="R099" n="0215b04"/>取五緣中無緣慈。卽是行廣。求佛智。卽智大。行廣智
<lb ed="X" n="0739b02"/><lb ed="R099" n="0215b05"/>大。爲身壯牢彊。精進卽是兵利。滿弘誓大方便卽是
<lb ed="X" n="0739b03"/><lb ed="R099" n="0215b06"/>謀多也。修中意者。初心卽修。不待二觀成者。倚在身
<lb ed="X" n="0739b04"/><lb ed="R099" n="0215b07"/>壯兵利權多也。古珠者。了心性本源常具萬德。不增
<lb ed="X" n="0739b05"/><lb ed="R099" n="0215b08"/>不減。不用鍛鍊。體自明利也。智障三義。若從能障得
<lb ed="X" n="0739b06"/><lb ed="R099" n="0215b09"/>名。智卽分別智。此智卽障。若從所障得名。智卽中智。
<lb ed="X" n="0739b07"/><lb ed="R099" n="0215b10"/>智上有障。如鏡有塵耳。若能所對受名。中智爲他無
<lb ed="X" n="0739b08"/><lb ed="R099" n="0215b11"/>明障。如鏡在塵。除塵鏡自明淨。若斷不斷者。從能得
<lb ed="X" n="0739b09"/><lb ed="R099" n="0215b12"/>名。此智須斷。從所及對。此智不斷。非碩異者。心性如
<lb ed="X" n="0739b10"/><lb ed="R099" n="0215b13"/>水。風鼓浪生。浪生。分別智也。但斷其浪。水不可斷也。
<lb ed="X" n="0739b11"/><lb ed="R099" n="0215b14"/>息風浪止。空日自現。空卽止也。日卽觀也。止觀現前。
<lb ed="X" n="0739b12"/><lb ed="R099" n="0215b15"/>萬德斯備。空日在池。萬象到景。準新經論名所知障。
<lb ed="X" n="0739b13"/><lb ed="R099" n="0215b16"/>所知是智。爲無明所障。所知家障亦能所受名也。大
<lb ed="X" n="0739b14"/><lb ed="R099" n="0215b17"/>品有菩薩從初發心卽與薩婆若相應者。準輔行。引
<lb ed="X" n="0739b15"/><lb ed="R099" n="0215b18"/>經三文釋云。經列前深後淺。今列從淺至深。詳所引
<lb ed="X" n="0739b16"/><lb ed="R099" n="0216a01"/>經。前亦不深。前是<g ref="#CB02494">䟦</g>致位。次是菩提位。菩提豈淺於
<lb ed="X" n="0739b17"/><lb ed="R099" n="0216a02"/><g ref="#CB02494">䟦</g>致。但借彼文權爲次第。未必彼經剋定深淺。攝佛
<lb ed="X" n="0739b18"/><lb ed="R099" n="0216a03"/>威儀。以十力無畏不共法等爲威儀。一念中修者。只
<lb ed="X" n="0739b19"/><lb ed="R099" n="0216a04"/>今學人一念圓解心。具佛果中一切萬德。萬德雖多。
<lb ed="X" n="0739b20"/><lb ed="R099" n="0216a05"/>以十二事攝盡。此意不偏行位。但言境智。本體自具。
<lb ed="X" n="0739b21"/><lb ed="R099" n="0216a06"/>修與不修未曾增減。本自圓足。非新生也。前三敎人
<lb ed="X" n="0739b22"/><lb ed="R099" n="0216a07"/>無眼不見。凡夫外道都不知有。我今圓解一念全收。
<lb ed="X" n="0739b23"/><lb ed="R099" n="0216a08"/>亦只是一念三千世間耳。十界中有佛界。佛界豈無
<lb ed="X" n="0739b24"/><lb ed="R099" n="0216a09"/>德。佛德乃三千中一分也。有云。佛性如木中火。鑽研
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0739c" n="0739c"/>
<lb ed="X" n="0739c01"/><lb ed="R099" n="0216a10"/>乃出。此乃藏敎析色得空。全未及通。況乃別圓。仍引
<lb ed="X" n="0739c02"/><lb ed="R099" n="0216a11"/>大師文云。禿船鳥空。此斥無圓解人妄執。言卽不得
<lb ed="X" n="0739c03"/><lb ed="R099" n="0216a12"/>卽意。圓方有卽。汝未解圓。學言卽。卽故失也。十力章
<lb ed="X" n="0739c04"/><lb ed="R099" n="0216a13"/>云。豈非初心有修有證。三據明矣。豈非正文。宜審此
<lb ed="X" n="0739c05"/><lb ed="R099" n="0216a14"/>段。記云。十意融通經論。有人將對十乘。深不便也。但
<lb ed="X" n="0739c06"/><lb ed="R099" n="0216a15"/>對五重玄義。今詳文體釋名及明宗。亦不便。何必作
<lb ed="X" n="0739c07"/><lb ed="R099" n="0216a16"/>此相對。但消文意。義理自明。何用對十對五。五悔名
<lb ed="X" n="0739c08"/><lb ed="R099" n="0216a17"/>者。從初懺悔受名取語便耳。如云五拘隣。拘隣是五
<lb ed="X" n="0739c09"/><lb ed="R099" n="0216a18"/>人首也。若準義。合云拘隣等五人。新翻。梵云懺摩。唐
<lb ed="X" n="0739c10"/><lb ed="R099" n="0216b01"/>云悔往。今懺悔。唐梵合擧。我以善施衆生者。記云。今
<lb ed="X" n="0739c11"/><lb ed="R099" n="0216b02"/>說果中故言共與。若因時與將何成道。今謂因果俱
<lb ed="X" n="0739c12"/><lb ed="R099" n="0216b03"/>共施衆生。此善是不思議迴施他。自善益勝。後當重
<lb ed="X" n="0739c13"/><lb ed="R099" n="0216b04"/>辨。輔行云。至菩薩境中應辨。夏終不說。下無所論。今
<lb ed="X" n="0739c14"/><lb ed="R099" n="0216b05"/>詳此指。自是一途。未必全爾。何者。十境明乘。今當第
<lb ed="X" n="0739c15"/><lb ed="R099" n="0216b06"/>一。猶有九境。九境十乘。乘有法喩。今纔法說。車喩猶
<lb ed="X" n="0739c16"/><lb ed="R099" n="0216b07"/>明。況後九境。縱後三境無文。尙有六境幷陰境一喩。
<lb ed="X" n="0739c17"/><lb ed="R099" n="0216b08"/>總十三度說此無法愛入住之意在。輔行將車對十
<lb ed="X" n="0739c18"/><lb ed="R099" n="0216b09"/>乘。云整足者。今謂十乘是行路。車是所乘。乘此車行
<lb ed="X" n="0739c19"/><lb ed="R099" n="0216b10"/>十乘路。念念之中等。一大車行乃至十方。云整足。故
<lb ed="X" n="0739c20"/><lb ed="R099" n="0216b11"/>境文竟云。若得悟者不俟餘九。止觀第三第九竝明
<lb ed="X" n="0739c21"/><lb ed="R099" n="0216b12"/>八敎。大師意。頓等四爲化儀爲綱。攝一代時敎盡。藏
<lb ed="X" n="0739c22"/><lb ed="R099" n="0216b13"/>等四爲法爲網。亦攝一代敎盡。若約法。法華唯圓唯
<lb ed="X" n="0739c23"/><lb ed="R099" n="0216b14"/>頓。諸敎諸理悉無比竝。獨一無侶故。文云。卽中捨三
<lb ed="X" n="0739c24"/><lb ed="R099" n="0216b15"/>方便也。若約化儀。當第五時漸說也。大師言。唯華嚴
<pb ed="X" xml:id="X55.0917.0740a" n="0740a"/>
<lb ed="X" n="0740a01"/><lb ed="R099" n="0216b16"/>頓。餘悉屬漸。輔行云。法華涅槃非漸非頓。色塵空塵
<lb ed="X" n="0740a02"/><lb ed="R099" n="0216b17"/>皆具佛功德。有大經卷。經卷以法界爲體。法界在衆
<lb ed="X" n="0740a03"/><lb ed="R099" n="0216b18"/>生心中。法性心性無二無別。心生卽法生。心滅卽法
<lb ed="X" n="0740a04"/><lb ed="R099" n="0217a01"/>滅。心性無生滅而能遍生滅。一念心外更無一毫法
<lb ed="X" n="0740a05"/><lb ed="R099" n="0217a02"/>可得。全此心性是法界性。一念若有。法界一時有。一
<lb ed="X" n="0740a06"/><lb ed="R099" n="0217a03"/>念若空。法界一時空。見一塵時全見法界。理事萬德
<lb ed="X" n="0740a07"/><lb ed="R099" n="0217a04"/>無不圓足。或名佛性佛智佛德神通威儀經卷。種種
<lb ed="X" n="0740a08"/><lb ed="R099" n="0217a05"/>異名。其體不易。非新非故。無得無失。無時無處。皆於
<lb ed="X" n="0740a09"/><lb ed="R099" n="0217a06"/>今日一念上現。了了分明。是名圓頓止觀也。一切法
<lb ed="X" n="0740a10"/><lb ed="R099" n="0217a07"/>趣欲。是趣不過。不壞於身。而隨一相。貪欲卽是道。恚
<lb ed="X" n="0740a11"/><lb ed="R099" n="0217a08"/>癡亦復然。殃掘無減。修吹卽卽唾。一塵入正受。一切
<lb ed="X" n="0740a12"/><lb ed="R099" n="0217a09"/>三昧起。如是等比類。悉此一義具。如義海中說。</p>
<lb ed="X" n="0740a13"/><lb ed="R099" n="0217a10"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX55p0740a1301">於越州<name role="" type="person">開元寺</name>鈔寫此文。</p>
<lb ed="X" n="0740a14"/><lb ed="R099" n="0217a11"/><p xml:id="pX55p0740a1401">大中九年二月十日日本國天台問法沙門囗
<lb ed="X" n="0740a15"/><lb ed="R099" n="0217a12"/>王記。</p>
<lb ed="X" n="0740a16"/><lb ed="R099" n="0217a13"/><p xml:id="pX55p0740a1601">義海是法藏和上作。俗姓康。本胡。依儼受華
<lb ed="X" n="0740a17"/><lb ed="R099" n="0217a14"/>嚴。儼依杜順。禪師姓杜。此文殊化身。具如傳
<lb ed="X" n="0740a18"/><lb ed="R099" n="0217a15"/>錄。</p>
<lb ed="X" n="0740a19"/><lb ed="R099" n="0217a16"/><p xml:id="pX55p0740a1901">永仁六年三月十八日一校了。</p>
<lb ed="X" n="0740a20"/><lb ed="R099" n="0217a17"/><p xml:id="pX55p0740a2001">相似沙門　禪叡</p></cb:div></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0736a0901" to="#end0736a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0736a1501" to="#end0736a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0736c0901" to="#end0736c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0737c1001" to="#end0737c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0737c1002" to="#end0737c1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0738a1301" to="#end0738a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0738b0401" to="#end0738b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0738b1701" to="#end0738b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0736001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736001">傳一作傅</note>
<note n="0736002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736002">無一作元</note>
<note n="0736003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736003">嚴一作藏</note>
<note n="0736004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736004">跡一作踏</note>
<note n="0736005" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736005">九疑十</note>
<note n="0737001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0737001">貪下疑脫欲字</note>
<note n="0737002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0737002">欲字恐衍</note>
<note n="0738001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0738001">滅疑減次同</note>
<note n="0739001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0739001">三一作二</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0736a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0736a0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0736a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0736a1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0736c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0736c0901">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0737c1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0737c1001">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0737c1002" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0737c1002">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0738a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0738a1301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0738b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0738b0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0738b1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0738b1701">己【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>